امتیاز موضوع:
  • 0 رای - 0 میانگین
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
جویدن عِلک برای صائم
#1
1389/6/31

گفتیم که مفطرات صوم هنگامی مفطر هستند که فرد عمدا آنها را مرتکب شود. در آخر بحث مفطرات به دلیل روایات متعددی که در فروعات این مسائل وارد شده است مطالبی را مطرح می کنیم. مواردی از قبیل مکیدن انگشتر و یا چشیدن غذا و امثال آن.
امروز به جویدن عِلک می پردازیم که چیزی شبیه سقز و یا کندر است که در دهان می گذارند که به موجب آن ترشحات بزاق تشدید می شود ولی فرق آن با انگشتر و امثال آن این است که عِلک طعم خاصی دارد. در مجمع البحرین آمده است که علک کل ما یمضغ است یعنی هر چیزی که جویده می شود. صاحب عروة می گوید که جویدن علک بی اشکال است زیرا اجزایی ندارد و فقط طعم خاصی دارد.
در باب 36 از ابواب ما یمسک عنه الصائم روایات علک آمده است. بَابُ جَوَازِ مَضْغِ الصَّائِمِ الْعِلْكَ عَلَى كَرَاهِيَةح 1: مُحَمَّدُ بْنُ يَعْقُوبَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَيْنِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحَكَمِ عَنِ الْعَلَاءِ بْنِ رَزِينٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ قَالَ قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ ع يَا مُحَمَّدُ إِيَّاكَ أَنْ تَمْضَغَ عِلْكاً فَإِنِّي مَضَغْتُ الْيَوْمَ عِلْكاً وَ أَنَا صَائِمٌ فَوَجَدْتُ فِي نَفْسِي مِنْهُ شَيْئاً
سند این روایت صحیح است.
ح 2: وَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ أَبِي عُمَيْرٍ عَنْ حَمَّادٍ عَنِ الْحَلَبِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ قُلْتُ الصَّائِمُ يَمْضَغُ الْعِلْكَ قَالَ لَا
سند این حدیث هم صحیح است.
ح 3: مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ أَحْمَدَ عَنِ الْحُسَيْنِ عَنِ الْقَاسِمِ عَنْ عَلِيٍّ عَنْ أَبِي بَصِيرٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ سَأَلْتُهُ عَنِ الصَّائِمِ يَمْضَغُ الْعِلْكَ قَالَ نَعَمْ إِنْ شَاءَ در سند این روایت حسین توثیق نشده است.
فقها نوعا گفته اند که جویدن علک جایز است ولی مکروه است هکذا در خبر اول امام که آن را مکیده است نشان می دهد که این عمل جایز بوده است.
در جواهر ج 17 ص 213 بحث مستقلی در مورد چیزهایی که طعم دارد ذکر کرده است البته چیزهایی که اجزایی که از آن جدا شود و بلعیده شود در آن وجود ندارد. آنجا می فرماید که شیخ قائل به عدم جواز شده است.
این بحث در ریاض هم در جلد 5 مطرح شده است و بعد می گوید که اکثر قائل به جواز شده اند.
صاحب جواهر در علت جواز به اصل تمسک می کند و بعد به روایتی که امام علیه السلام مفطرات را محصور کرده است تمسک می کند یعنی آن روایات که در مقام بیان همه ی مفطرات بوده است دیگر علک را ذکر نکرده اند. بله حضرت از جویدن آن برحذر داشته است. بعد می فرماید: که شاید دلیل شیخ بر عدم جواز همان عدم اباحه بوده است یعنی مکروه است.
البته باید دقت داشت که همان طور که صاحب جواهر می فرماید گفته شده است که طعم از اعراض است و از میان اعراض به آن کیف می گویند. عرض هم نمی تواند بدون جوهر وجود داشته باشد از این رو طعم حاصل از علک حتما باید همراه با ذراتی از خود علک باشد که جوهر این عرض می باشند از این رو همراه با طعم ذراتی وجود دارد که آنها مبطل روزه می باشند.
صاحب جواهر از این دلیل جواب می دهد که اولا خود امام که در حدیث اول فرمود که آن را جویده است. بعد می گوید که علامه در منتهی ج 9 در بحث صوم ص 91 گفته است که اگر کسی پایش را روی حنظل بگذارد در دهانش تلخی احساس می کند و حتی در مجاورت آن قرار گرفتن موجب می شود که طعم تلخی در دهان احساس شود و حال آنکه هیچ ذره ای از حنظل به دهان منتقل نمی شود هکذا در علک هم اجزایی وجود ندارد و علت طعم از باب مجاورت است و اشکالی در آن نیست.
دلیل عمده ی ما بر جواز همان حدیث اول است که حضرت خود علک را جویده بود و بعد فرموده بهتر است این کار انجام نشود.
صاحب عروة هم که فتوا بر جواز می دهد و کسی بر کلام ایشان حاشیه نزده است.
پاسخ


پرش به انجمن:


کاربران در حال بازدید این موضوع: 1 مهمان