امتیاز موضوع:
  • 0 رای - 0 میانگین
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
عبدالملک بن عتبة
#1
این متن خلاصه رساله عبدالملک بن عتبه است که توسط حضرت استاد سید جواد شبیری نگاشته شده است. و به عنوان ضمیمه درس 365 حضرت آیت الله شبیری زنجانی قرار گرفته است.

ترجم النجاشی لعبد الملک بن عتبة الهاشمی اللهبی و قال:‌صلیب، روی عن ابی جعفر و ابی عبدالله علیهما السلام، ذکره ابو العباس بن سعید فیمن روی عن ابی عبدالله و ابی جعفر علیهما السلام، لیس له کتاب، و الکتاب الذی ینسب الی عبدالملک بن عتبة هو لعبد الملک بن عتبة النخعی صیرفی، کوفی، ثقة روی عن ابی عبدالله و ابی الحسن علیهما السلام ( رجال النجاشی، ص 239 ، الرقم 635)
و قد ترجم الشیخ فی فهرسته لعبد الملک بن عتبة الهاشمی و قال له کتاب ثم اورد طریقه الیه و فیه حمید عن الحسن بن محمد بن سماعة عن عبدالملک بن عتبة ( الفهرست، ص 316، الرقم 487)
قد اثبتنا فی الرسالة امورا:
1. عبدالملک بن عتبة الهاشمی اثنان: احدهما من کان من اصحاب الباقر علیه السلام، ثانیهما من هو متاخر و هو من اصحاب الکاظم علیه السلام، و یشهد علی ذلک تکرر روایة علی بن الحکم عن عبدالملک بن عتبة الهاشمی عن ابی الحسن الکاظم علیه السلام و هذا الرجل لایناسب ان یکون هو الرجل الذی اشار الیه النجاشی و ذکر انه من اصحاب الباقر علیه السلام و یوکده روایة علی بن الحکم عن عبدالملک بن عتبة عن اسحاق بن عمار فی جملة من الروایات و روایة اصحاب الباقر علیه السلام عن اسحاق بن عمار بعیدة خصوصا مع ملاحظة ان اسحاق بن عمار روی فی بعض هذه الاسناد عن الکاظم علیه السلام و الروایات الکثیرة تکون لهذا الرجل فالظاهر کونه صاحب الکتاب.
2. عبدالملک بن عتبة الهاشمی المتاخر متحد مع عبدالملک بن عتبة الصیرفی لما یظهر من مراجعة روایات الهاشمی هذا مما یدل علی کونه صیرفیا.
و یوکده ان تلمیذه علی بن الحکم ینسب الی بنی الزبیر الصیارفة و انه لم یرو عن غیر المعصومین الا عن اسحاق بن عمار و اسحاق بن عمار و بیته کان من الصیارفة.
3. الظاهر ان لدینا رجلین من اصحاب الصادق علیه السلام باسم عبدالملک بن عتبة الهاشمی، احدهما متقدم طبقة و هو من اصحاب الباقر علیه السلام و هو مکی لهبی و لیس صاحب الکتاب و لم یثبت وقوعه فی شیء من اسناد کتبنا الحدیثیة الموجودة نعم تحتمل ارادته فی سندین - کما یاتی-
ثانیهما: متاخر و هو من اصحاب الکاظم علیه السلام و هو کوفی نخعی صاحب کتاب و لم یثبت کونه لهبیا. و الظاهر ان النجاشی لم یلتفت الی تعدد عبد الملک بن عتبة الهاشمی فانکر نسبة الکتاب الی الهاشمی اللهبی لما رای من تاخر طبقة صاحب الکتاب، مع ان صاحب الکتاب ایضا هاشمی.
4. لا اشکال فی اجتماع التوصیف بالنخعی مع التوصیف بالهاشمی بامکان کون النسبة الی هاشم مثلا بالولاء.
5. لا قرینة فی نفس فهرست الشیخ علی تعیین المراد من عبدالملک بن عتبة المذکور فیه.
و اما تعیینه فی عبدالملک بن عتبة الهاشمی المتاخر نظرا الی بعد روایة شیخ ابن سماعة ( المتوفی 263) عن اصحاب الباقر ( المتوفی سنة 114) علیه السلام فغیر صواب لما ثبت فی محله من کثرة وقوع الارسال فی ما اخذه الشیخ فی الفهرست عن حمید بین مشایخه و صاحبی التراجم فی اکثر الموارد.
6. توجد بعض القرائن تشهد بکون المترجم فی الفهرست هو الهاشمی المتاخر المتحد مع النخعی الصیرفی منها:
کون الحسن بن محمد بن سماعة صیرفیا و قد روی ابن سماعة هذا بتوسط ابن جبلة عن عبدالملک بن عتبة النخعی فی روایة و عن عبدالملک بن عتبة فی روایة اخری تشهد القرائن بکون المراد منه هو النخعی الصیرفی و لایبعد سقوط ابن جبلة من سند الفهرست بین ابن سماعة و عبدالملک بن عتبة.
عبدالملک بن عتبة الهاشمی المتاخر صاحب الکتاب رجل ثقة و هو المراد من عبدالملک بن عتبة فی الاسناد اما بقرینة روایة علی بن الحکم او ثعلبة بن میمون او عبدالله بن جبلة او بقرینة روایة عبدالملک بن عتبة عن الکاظم علیه السلام او بقرینة ورود الروایة فی مصدر آخر عن علی بن الحکم عن عبدالملک بن عتبة.
نعم هنا روایتان لعبد الملک بن عتبة (جمال الاسبوع ص 242) او عبدالملک بن عتبة الهاشمی (تفسیر العیاشی،‌ج 2، ص 85 ، ح 40) لم یتضح المراد منه فیحتمل ارادة اللهبی المکی الذی هو من اصحاب الباقر علیه السلام فیهما و اما فی سائر الموارد فالمراد من عبدالملک بن عتبة هو الهاشمی النخعی الصیرفی المتاخر الموثق صریحا. و الله العالم.
پاسخ


پرش به انجمن:


کاربران در حال بازدید این موضوع: 1 مهمان